7 NUMMER 4 - SEPTEMBER 2026 OP DE RADAR Den Haag update Nieuws vanaf het Binnenhof VERGUNNINGVRIJ BOUWEN VAN ‘FAMILIEWONING’ Op 1 juli 2026 is de Wet versterking regie op de volkshuisvesting in werking getreden. Dit is een brede wet met veel onderwerpen om de woningbouwproductie te helpen en het woningtekort terug te dringen. Eén van de onderdelen in deze nieuwe wet is de mogelijkheid van de vergunningvrije familiewoning op een perceel waar al een woning staat. Maar dan moet wel het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) worden aangepast en die wijziging vindt waarschijnlijk pas op 1 juli 2027 plaats. De nieuwe wet zorgt vooral voor kortere procedures. Dat geldt onder meer voor vergunningvrije mantelzorgwoningen en – dat is nieuw - familiewoningen. Het ministerie van BZK geeft aan, dat een familiewoning bedoeld is voor: • Familieleden in de eerste graad. Hierbij gaat het niet alleen om (biologische) ouders en kinderen, maar ook om adoptieouders- en adoptiekinderen. • Pleegkinderen van de bewoner van het hoofdgebouw. • Pre-mantelzorg voor familieleden in de eerste graad. Hierdoor kan de toekomstige mantelzorgvrager of mantelzorger alvast in de familiewoning gaan wonen vóór het aanbreken van de zorgrelatie. • (Meerderjarige) kinderen, die bijvoorbeeld door de woningnood noodgedwongen bij hun ouders wonen. WAT ZIJN DE VOORWAARDEN? In het nieuwe artikel 230b in het Bbl lezen we dat het vergunningvrij bouwen van een mantelzorg- of familiewoning mede afhankelijk is van de oppervlakte van het bebouwingsgebied. Bij een bebouwingsgebied kleiner dan of gelijk aan 100 m2 mag de helft worden bebouwd. Bij een bebouwingsgebied tussen 100 m2 en 300 m2 is het maximum 100 m2 (afhankelijk van grootte bebouwingsgebied). Bij een bebouwingsgebied groter dan 300 m2 is het maximum 150 m2, ook weer afhankelijk van de grootte van het bebouwingsgebied. Indien de mantelzorg- of familiewoning in zijn geheel of in delen verplaatsbaar is en buiten de bebouwde kom staat, is de maximale oppervlakte 100 m2. Voor niet-verplaatsbare mantelzorg- en familiewoningen buiten de bebouwde kom gelden dezelfde oppervlakteregels als binnen de bebouwde kom. GROEI ZOEKEN TUSSEN HOGE BOUWKOSTEN EN CAPACITEITSGRENZEN Het Nederlandse bouwvolume stabiliseert in 2026 na een zwakke start van het jaar en groeit in 2027 naar verwachting weer licht. De woningbouw profiteert van meer afgegeven vergunningen maar blijft daarbij geremd worden door vier ‘STOP-factoren’: Stikstofbeperkingen, Tekort aan personeel, Onvoldoende netcapaciteit en Prijsdruk door hoge bouwkosten. Daardoor stijgt het aantal opleveringen slechts geleidelijk richting 74.000 woningen in 2027. De infrasector blijft de belangrijkste groeimotor, al vlakt ook daar het groeitempo af door kostenstijgingen, personeelstekorten en beperkte budgetten. STABILISATIE IN 2026 EN LICHTE GROEI IN 2027 Voor heel 2026 verwachten we per saldo nulgroei. In de infrasector is de sterke groei flink afgenomen en in de woningbouw werden in de eerste maanden van dit jaar minder woningen opgeleverd. In de tweede helft van 2026 en in 2027 verwachten we slechts licht herstel, gesteund door de toename van het aantal bouwvergunningen. Daardoor zal de totale bouwproductie dit jaar naar verwachting stabiliseren en in 2027 weer licht groeien. HOGERE MATERIAALKOSTEN De financiële haalbaarheid van nieuwbouwprojecten blijft een punt van zorg. Veel bouwmaterialen zijn erg energie-intensief om te produceren waardoor kostprijzen hiervan stegen bij het uitbreken van de Iran-oorlog. Gas is een belangrijke energiebron voor de fabricage van cement, beton en bakstenen. Ook meer aannemers moesten daardoor hun verkoopprijzen verhogen om deze hogere kostprijzen door te berekenen. De lage waterstanden belemmeren het transport van grondstoffen waardoor de transportkosten BOUWMONITOR B&U stijgen. In juli en augustus waren er wel weer minder bouwbedrijven die prijsverhogingen wilden doorvoeren. Maar zolang er onzekerheid is over de Straat van Hormuz en er lage waterstanden in de rivieren zijn blijven de prijzen van deze bouwmaterialen relatief hoog. Maurice van Sante ING Research maurice.van.sante@ing.com Frank de Groot Hoofdredacteur BouwTotaal frank@handelsuitgaven.nl ENERGIETRANSITIE Uitfasering energielabels E, F en G Eigenaren van huurwoningen met een energielabel E, F of G moeten hun woning(en) uiterlijk op 1 januari 2029 hebben verduurzaamd naar minimaal energielabel D. Huurders krijgen hierdoor meer grip op de energierekening, terwijl eigenaren de waarde van hun woning verhogen. Daarnaast draagt de maatregel bij aan de klimaatdoelstellingen en energieonafhankelijkheid. Minister Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) heeft 10 juli 2026 het ontwerpbesluit voor wettelijke minimumenergieprestatie-eisen voor huurwoningen naar de Eerste en Tweede Kamer gestuurd. Met de wettelijke verplichting wil het kabinet de kwaliteit van huurwoningen verbeteren, huurders meer grip geven op hun energierekening en een comfortabeler huis bieden. Door verduurzaming is de woning daarnaast klaar voor de toekomst en neemt de waarde van de woning toe. Voor verhuurders biedt verduurzaming ook mogelijkheden om investeringen terug te verdienen. Om investeringen beter te kunnen verwerken in de huurprijs, onderzoekt het kabinet aanvullende maatregelen. SUBSIDIE VOOR VERHUURDERS Private verhuurders kunnen voor het verduurzamen van hun huurwoningen gebruikmaken van de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH). Via deze regeling kan per woning maximaal € 15.000,- subsidie worden aangevraagd. Momenteel is nog ongeveer € 113 miljoen beschikbaar. De regeling loopt tot 2030. REACTIES UIT INTERNETCONSULTATIE Het ontwerpbesluit is in november 2025 in internetconsultatie gebracht. Hierop zijn 83 reacties ontvangen. Het kabinet heeft de reacties en aangedragen argumenten meegewogen bij de verdere uitwerking van de regeling. De uitkomsten van de consultatie en de gemaakte afwegingen worden uitgelegd in de toelichting bij het wijzigingsbesluit. De wijzigingsregeling ligt nu ter voorhang bij de Tweede en Eerste Kamer. Daarna wordt het besluit voor advies voorgelegd aan de Raad van State. Het kabinet streeft ernaar om de wijziging eind 2026 op te nemen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=