39 NUMMER 4 - SEPTEMBER 2026 THEMA PREFAB Kennisbouwplaats.nl Op www.kennisbouwplaats.nl vind je de belangrijkste geleerde lessen uit de Living Labs van het programma Mobiele Werktuigen en Bouwlogistiek. Ontdek wat jij kan doen om over te stappen op Schoon en Emissieloos Bouwen! Op de Kennisbouwplaats vind je informatie over: • Bouwlogistiek: bouwhubs, prefab bouwen, transport over water en ketenaansturing. Bij bouwhubs vind je tevens een overzicht van de bouwhubs in Nederland. Ook handig is het ‘Afwegingskader Bouwhubs’, dat je via vragenbomen naar de juiste keuze leidt. • Digitalisering: data-delen en digitaal ontwerpen met BIM. • Elektrificatie: energielogistiek, laadinfra en ZE-materieel. Tevens een overzicht van laadpunten in Nederland. • Emissies: voorspellen, rapporteren en meten. Inclusief Emissievoorspeller om de te verwachten emissies (CO2 en stikstof) te berekenen bij een bouwproject. Deze tool heeft een directe koppeling met AERIUS. Om uitstoot te meten is er een meetprogramma opgezet, waarvan de belangrijkste uitgangspunten te vinden zijn via meetprogramma. nl, waarbij honderden mobiele werktuigen van sensoren worden voorzien. Data uit deze sensoren geven informatie over de werkelijke uitstoot van machines op bouwplaatsen. • Gebiedsgerichte aanpak: waarbij overheden en marktpartijen actief samenwerken over meerdere projecten in een stadsgebied, leidt tot efficiënte en duurzame bouwlogistiek. Ook informatie over transport over water. • Omgevingswet: informatie over de impact van de Omgevingswet. Je treft bij ieder onderwerp onder meer een ‘Wist je dat?’, ‘Do’s & Dont’s’, Case Studies en Documenten aan. Bij de Documenten tref je veel aanvullende informatie in pdf aan. Ga dus snel kijken! Ga naar www.kennisbouwplaats.nl! “De personele kosten blijven vaak gelijk, maar in dezelfde tijd kan meer werk worden uitgevoerd en kan eerder worden gestart met een volgend project. Eerder klaar betekent namelijk negen van de tien keer door naar het volgende project. Daar staat wel een factuur voor de bouwhub tegenover, waardoor het lijkt alsof de kosten stijgen. Daarom is het belangrijk ook te kijken naar vermeden kosten, zoals faalkosten, materiaalverspilling en een snellere oplevering. Het is geen rocket science, maar je moet als aannemer wel de stap durven zetten en ermee aan de slag gaan.” BOUWLOGISTIEKE SOFTWARE Daarnaast is ook de toepassing van bouwlogistieke software onderzocht, zoals het ticketsysteem, dat transporten van en naar de bouwplaats beheert. “Ticketsystemen helpen bij het krijgen van controle over een bouwplaats. De leverancier of transporteur kan bijvoorbeeld een tijdvak aanvragen of aangewezen krijgen voor de levering van bouwmaterialen. Zo krijg je als aannemer veel meer controle over wie wanneer richting de bouwplaats komt.” De ketenaansturing is volgens Ragnar vooral van belang als je bijvoorbeeld weinig ruimte hebt op een bouwplaats en daarbij de bezetting van een laad- en losplek wilt sturen of wilt voorkomen dat er een wachtrij van voertuigen ontstaat rondom de bouwplaats. Daarnaast kan het worden gebruikt om controle te hebben over ál het verkeer van en naar de bouwplaats. Je kunt zelfs kentekens scannen, zodat je precies inzicht hebt wie er wanneer op de bouwplaats was. Met deze informatie kun je de transportbewegingen precies controleren en optimaliseren en je emissierapportages preciezer opstellen.” NADENKEN OVER LOGISTIEK “Het belang van logistiek en mobiele werktuigen op de uitstoot van CO2 en stikstof op de bouwplaats is dus groot, maar er zijn nog meer voordelen te behalen”, zegt Ragnar. “Onder meer door al die logistieke bewegingen bij het traditionele bouwproces blijkt uit een onderzoek van TNO in 2018 dat bouwplaatspersoneel gemiddeld 40% van de totale tijd bezig is met een waarde toevoegende tijdsbesteding. De rest van de tijd gaat op aan handelingen om die productie mogelijk te maken. Bij verdergaande prefabricage kun je sneller bouwen met minder faalkosten, maar dan moet je daar al in de ontwerpfase rekening mee houden. Voorkom bijvoorbeeld onnodig grote elementen, zodat minder of geen begeleidingsvoertuigen nodig zijn. Of een project waarvoor de betonelementen net te lang zijn voor watertransport: maak die dan in twee delen. Ontwerp idealiter ook met modulaire maten van transport opties in het achterhoofd.” “Voor aannemers wordt nadenken over de logistiek gelukkig wel steeds meer gemeengoed”, besluit Ragnar. “Partijen wíllen daar Industrieel bouwen resulteert in veel minder transportbewegingen van en naar de bouwplaats. Foto: GeWOONhout. De invloed van logistiek en mobiele werktuigen op de uitstoot van CO2 en stikstof op de bouwplaats is groot. wel mee aan de slag, maar weten vaak nog niet precies hoe en wat het oplevert. Het is nu dus zaak dat we alle kennis en ervaringen die we opdoen te delen. Dit gebeurt al, bijvoorbeeld door middel van trainingen en via de Kennisbouwplaats (zie kadertekst). Feit blijft dat de grootste winst niet alleen zit in duurzamere materialen, maar juist ook in het vroeg meenemen van logistiek bij ontwerp- en bouwmethodekeuzes.”
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=