9 NUMMER 3 - JUNI 2026 OP DE RADAR Den Haag update Nieuws vanaf het Binnenhof BOUWREGELS VERTRAGEN WONINGBOUW Gemeenten, provincies en Brandweer Nederland roepen het rijk op om de landelijke bouwregelgeving ingrijpend te moderniseren. Uit onderzoek van TNO blijkt dat het huidige Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) onvoldoende aansluit op de maatschappelijke en technologische ontwikkelingen van deze tijd. De verouderde regels leiden tot vertraging van de woningbouw, extra kosten en in sommige gevallen zelfs brandonveilige situaties. De huidige bouwregels zijn nog gestoeld op uitgangspunten van tientallen jaren geleden. Sindsdien zijn woningen, bouwmethoden en de samenleving ingrijpend veranderd. Nederland staat voor grote opgaven op het gebied van woningbouw, klimaatadaptatie, circulariteit, energietransitie en vergrijzing. Tegelijkertijd sluiten de bestaande landelijke regels daar onvoldoende op aan. Daardoor zijn gemeenten steeds vaker genoodzaakt om aanvullende lokale eisen te stellen aan bijvoorbeeld duurzaamheid, klimaatbestendigheid en veiligheid. Dat gebeurt om tekortkomingen in de landelijke regelgeving op te vangen, maar zorgt tegelijkertijd voor extra procedures, hogere kosten, vertraging van woningbouwprojecten en onbegrip. Door de verouderde bouwregels te moderniseren kan Nederland sneller, veiliger en toekomstbestendig bouwen. “De woningbouw zit gevangen in regels uit het verleden. Terwijl we juist willen versnellen zodat we kunnen voorzien in de grote woningbehoefte die er is. Innovatieve bedrijven staan klaar om op grote schaal betaalbare en duurzame woningen te produceren. Dat moeten we dan ook mogelijk maken in de regelgeving”, aldus Rob van Muilekom, gedeputeerde Utrecht en IPO-portefeuillehouder toekomstbestendige woningbouw. BOUWREGELS MODERNISEREN TNO concludeert dat de bouwregelgeving fundamenteel moet worden herijkt. Gemeenten, provincies en Brandweer Nederland steunen die oproep en pleiten voor modernisering van de regels. De organisaties roepen het kabinet en de Tweede Kamer op om gezamenlijk werk te maken van toekomstbestendige bouwregelgeving die woningbouw versnelt in plaats van belemmert. Zorg daarnaast voor regelgeving die zorgt voor duidelijke en uniforme landelijke normen, beter aansluit op circulair en klimaatbestendig bouwen, innovaties en industriële woningbouw ondersteunt en de brandveiligheid structureel verbetert. AFGIFTE BOUWVERGUNNINGEN WEER GESTEGEN NA DALING EIND 2025 Bouwvergunningen blijven een bottleneck voor nieuwbouw. Het aantal afgegeven bouwvergunningen is in de eerste vier maanden wel weer wat gestegen. In april werd er 8.338 bouwvergunningen afgegeven, 7% meer dan in dezelfde maand een jaar eerder. Dit volgt wel na enkele maanden van krimp eind 2025. Hierdoor stijgt het aantal afgegeven vergunningen nog niet echt op de langere termijn. Lang niet alle bouwvergunningen resulteren echter tot de bouw van woningen. Niet iedere vergunning wordt omgezet in een uiteindelijk gerealiseerde woning. Het aantal bouwstarts ligt jaarlijks dan ook circa 20.000 tot 25.000 lager dan het aantal afgegeven vergunningen. Na 6 à 7 maanden na het afgeven van de bouwvergunning start vaak de bouw waarna het nog ruim meer dan een jaar duurt voordat de nieuwe bewoner de sleutel in ontvangst kan nemen. KNELPUNTEN De tegenvallende groei komt door de diverse bekende chronische knelpunten, waaronder een tekort aan (betaalbare) bouwgrond, de stikstofproblematiek, complexe projectontwikkelingsprocessen en juridische vertragingen. Daarnaast ondervinden woningbouwprojecten regelmatig hinder van overbelasting van het elektriciteitsnet, waardoor nieuwbouw moet worden uitgesteld als gevolg van beperkte aansluitmogelijkheden. We verwachten dat er in 2026 minder dan 70.000 nieuwe woningen gebouwd worBOUWMONITOR B&U den. Het doel om de woningvoorraad met 100.000 woningen per jaar uit te breiden blijft dus nog even uit zicht. Maurice van Sante ING Research maurice.van.sante@ing.com Frank de Groot Hoofdredacteur BouwTotaal frank@handelsuitgaven.nl Woningbouwversnelling met twee innovatieve primeurs Gelderse overheden, woningcorporaties en marktpartijen gaan een flinke impuls geven aan de versnelling van woningbouw. Daartoe zetten ze in op een nieuwe planningsmethodiek en ontwikkelcultuur op basis van Uitnodigingsplanologie. Met de Uitnodigingsplanologie kan in de voorfase van een bouwproject jaren tijdswinst worden geboekt en gaat het naast sneller om beter bouwen. Tegelijkertijd heeft de Groene Metropool Regio Arnhem - Nijmegen in Gelderland de landelijke primeur met een pilot gericht op typegoedkeuring van industriële woningbouw met veelbelovende eerste resultaten. De initiatieven dragen bij aan een versnelling van de Gelderse woningbouw die volgens experts kan oplopen tot meer dan vier jaar, en zijn sterk kostenbesparend. Doel: de woningnood zo snel mogelijk oplossen. De Gelderse overheden, woningcorporaties en marktpartijen werken samen binnen de Gelderse Bouwtafel. Dat is een door de provincie geïnitieerd samenwerkingsplatform van alle regionale partijen betrokken bij bouwversnelling zoals bouwbedrijven, corporaties, gemeenten, projectontwikkelaars en brancheorganisaties. HOE WERKT HET? Uitnodigingsplanologie staat voor een nieuwe planningscultuur, een andere manier van samenwerken tussen overheid, projectontwikkelaars, corporaties, maar ook burgerlijke initiatiefnemers. Daarin dragen partijen middels co-creatie vanaf het begin gezamenlijk verantwoordelijkheid voor woningbouwplannen door vanuit heldere kaders en doelen goede afspraken te maken over de stedenbouwkundige invulling en de onderlinge taakverdeling. Die nieuwe manier van werken is hard nodig. Onderzoek laat namelijk zien dat planprocessen in de bouw efficiënter kunnen. Het bouwproces, van plan tot realisatie, duurt gemiddeld tien jaar. In de wetenschap dat circa 140.000 Gelderse huishoudens een nieuwe woning nodig hebben tot 2035, duurt dat de Gelderse overheden veel te lang. De nieuwe methodiek brengt kennis en innovatie aan de voorkant van het planproces bij elkaar en heeft aanzienlijke voordelen. Denk aan betere stedenbouwkundige plannen & woningen en besparingen op ontwikkelings-, voorbereidings-, personeels- en rentekosten doordat het bouwproces jaren sneller gaat. Maar een voorbeeld is ook het slimmer verknopen en aanwenden van geld- en subsidiestromen die door een gebied gaan. WORKSHOPS & BIJSTAND De komende maanden zullen verschillende bijeenkomsten en workshops met bestuurders, politici en professionals worden georganiseerd. Daarnaast hebben de partijen gezamenlijk een handreiking opgesteld die het planproces helpt te versnellen. Omdat vooral kleine gemeenten beperkte kenniscapaciteit en middelen ter beschikking hebben, gaat de provincie ze middels de Gelderse Bouwtafel bijstaan met expertise, kennis en kunde. SNELLER INDUSTRIEEL BOUWEN Daarnaast loopt er als onderdeel van het ook al nieuwe Gelderse initiatief Sneller Industrieel Bouwen een primeurpilot in de Groene Metropool Regio Arnhem - Nijmegen. Hierbij gaat het om het grootscheepse gebruik van kant-en-klare fabriekswoningen en een verkorting van het vergunningsproces voor dit soort woningen. Aangezien het type woningen betreft die in grote oplagen worden geproduceerd, hoeft er slechts een keer diepgaand per type te worden gekeurd en kunnen de gemeenten de aanvraag voor een bouwvergunning, die nu acht weken duurt, voortaan af in een enkele dag. Ook met dit instrument wordt ingezet op hoogstaande, duurzame en diverse woningbouw; de verschillende woningfabrieken zullen straks duizenden woningtypen in de aanbieding hebben. VOORLOPER Dirk Vreugdenhil, gedeputeerde bij de Provincie Gelderland en deelnemer aan de Gelderse Bouwtafel, is blij met de nieuwe initiatieven en speciaal de wil en bereidheid bij betrokken partijen om samen te werken: “We kunnen dit niet voor, maar wel met elkaar oplossen. Door de ander actief uit te nodigen, ruimte te geven aan ieders perspectief en samen verantwoordelijkheid te nemen, ontstaan oplossingen die meer opleveren dan ieder voor zich kan bereiken.” Volgens Vreugdenhil passen de primeurs bij een provincie die niet wegloopt voor problemen; een provincie die breed inzet op verbeteringen in de ruimte ordening. ‘Denk daarbij bijvoorbeeld aan het optoppen van woningen met Arnhem als landelijk koploper, de transformatie van gebouwen, parallel-plannen, de doorbraakprojecten in Ede-Wageningen, Arnhem & Nijmegen en ons nieuwe kenniscentrum Sneller Industrieel Bouwen.’ Voor meer info over Uitnodigingsplanologie en Sneller Industrieel Bouwen: ga naar www.gelderland.nl en vul in zoekvak in: Uitnodigingsplanologie of Sneller Industrieel Bouwen.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=