PLATFORM VOOR HEEL BOUWEND NEDERLAND 10 Gevelbranche op weg naar circulaire geveleconomie We kunnen niet meer om circulariteit heen. Het uiteindelijke doel van de overheid naar 2030 is 50% minder primaire grondstoffen gebruiken en een reductie van CO2-uitstoot van 55%. In 2050 werken we zelfs volledig circulair en klimaatneutraal. Dit brengt veel uitdagingen met zich mee voor de gevelindustrie, die verder gaat dan mogelijkheden tot recycling of hergebruik. Wat te denken van het materialenpaspoort, waardoor we ook weten wat we hergebruiken? BouwTotaal ging aan tafel met de VMRG en VKG-Keurmerk. TEKST: ING. FRANK DE GROOT Op 1 februari 2024 heeft de gevelbranche met de Rijksoverheid het Akkoord Circulaire Geveleconomie getekend (zie kadertekst). Er zijn afspraken gemaakt over de ambities, doelstellingen en activiteiten richting 2030. De Circulaire Geveleconomie is een initiatief van vijf brancheorganisaties in de gevelbouw: de Vereniging Metalen Ramen en Gevelbranche (VMRG), Vereniging Kunststof Gevelelementenindustrie (VKG), Nederlandse Branchevereniging voor de Timmerindustrie (NBVT), Bouwend Nederland Vakgroep GLAS, Vlakglas Recycling Nederland (VRN) en Algemene Branchevereniging Hang- en Sluitwerk (VHS). We zitten om tafel met Henk Zoontjens, Directeur VMRG en Arjen Veltman, Algemeen Directeur VKG Keurmerk. Arjen is sinds 1 december 2025 werkzaam bij VKG Keurmerk en heeft op 1 februari 2026 Albert Zegelaar als directeur opgevolgd, die na bijna 23 jaar VKG met pensioen is gegaan. Opvallend genoeg is de VKG op dezelfde verdieping als de VMRG gehuisvest bij de Koninklijke Metaalunie in Nieuwegein. Geen scheve blikken op de gang? “Welnee’, zegt Henk. “De gevelindustrie staat voor gezamenlijk uitdagingen, zoals circulariteit, duurzaamheid, daglichttoetreding, Europese Verordening Bouwproducten (CPR) en kwaliteitsborging. Samen kun je daarin meer bereiken dan alleen. Vandaar ook dat vijf brancheorganisaties zich hebben verenigd in de Circulaire Geveleconomie.” DUURZAAMHEID KUNSTSTOF Kunststof kozijnen moeten al sinds jaar en dag op duurzaamheidsgebied concurreren met aluminium, staal of hout. Want kunststof: dat kan toch niet duurzaam zijn? Arjen reageert: “Ik heb hiervoor 28 jaar gewerkt voor MOSO Bamboo. Vanuit die wereld is toch wel de perceptie dat kunststof zeer milieubelastend is. Maar dan zie je in deze branche dat kunststof kozijnen prima zijn te recyclen en ook een zeer lange levensduur hebben. Als je dan bedenkt dat bamboe de halve wereld over moet per boot en een veel kortere levensduur heeft dan kunststof kozijnen, dan ontstaat er ineens een totaal ander beeld. Maar ja, kunststof is niet biobased, dus heb je meer uit te leggen.” Arjen zet de feiten op een rij, zonder zich te willen afzetten tegen andere gevelmaterialen: “Oude kunststof kozijnen kun je inleveren bij een kozijnenfabrikant die lid is van VKG. Dat mogen ook oude kunststof kozijnen zijn van niet-leden. In het recycleproces wordt het kunststof fijngemaakt tot een schone PVC-korrel; de basis voor nieuwe kozijnen. Het VKG Recyclesysteem verwerkt nu ongeveer 90% van alle oude kunststof kozijnen. Uiteraard streven we ernaar om in de toekomst 100% van de kunststof kozijnen in te zamelen. Wat we vooral moeten voorkomen is downcyclen. Denk aan kozijnen die worden gerecycled tot paaltjes.” Kunststof kozijnen bevatten nu ongeveer 30% gerecycled materiaal en dat wordt in de toekomst alleen maar meer. De levenscyclus van een kunststof kozijn is verder wel 50 tot 75 jaar. “Wist je trouwens dat kunststof kozijnen wel tien keer zijn te recyclen? Bij een levensduur van 50 jaar – voorzichtig ingeschat – ben je al 500 jaar verder!”, zegt Arjen. “Uitdaging is nog wel dat nieuw kunststof goedkoper is dan gerecycled kunststof. Bij de huidige oliecrisis zijn die verschillen minimaal, maar voor de lange termijn moeten we daar wel een oplossing voor vinden.” DUURZAAMHEID ALUMINIUM Ook de aluminium gevelindustrie weet hoge rapportcijfers op het gebied van circulariteit te overleggen. Henk licht toe: “In Nederland wordt meer dan 95% van al het bouwaluminium gerecycled en dit percentage groeit nog steeds. Omsmelten aan het eind van een levenscyclus kost slechts 5% van de energie die nodig is voor het produceren van aluminium uit bauxiet. Met een levensduur tot wel meer dan 75 jaar is de duurzaamheid dus groot. Van alle stalen kozijnen wordt in Nederland 87% gerecycled. Het maken van staal uit schroot kost 45% minder energie dan het maken van staal uit ijzererts. En het mooie is, deze metalen kunnen oneindig gerecycled worden zonder kwaliteitsverlies.” Het inzamelen van aluminium kozijnen en andere gevelelementen kost minder inspanning dan bij de kunststof kozijnen: “Aluminium heeft een hoge restwaarde, dus dat wordt vanzelf al wel ingezameld”, zegt Henk. “En vlakglas kent al een goede inzameling via Vlakglas Recycling Nederland. Het ingezamelde vlakglas wordt gesorteerd, gereinigd en verwerkt tot hoogwaardige scherven voor nieuw glas, maar bijvoorbeeld ook isolatiematerialen. Risico is wel dat bijvoorbeeld een fabrikant van flessen of glaswol meer biedt, waardoor de glasstroom feitelijk afbuigt naar downcycling.” Om te zorgen voor hoogwaardig hergebruik van gevelproducten heeft de Stichting Circulaire Geveleconomie op 9 juni 2026 een nieuwe NTA (Nederlands Technische Afspraak) gelanceerd. Henk: “Deze NTA 8233 Circulaire gevels is een soort gebruiksaanwijzing met spelregels voor hoogwaardig hergebruik. Dit betreft dan metalen, houten en kunststof gevels en bijbehorende componenten, zoals glas, hang- en sluitwerk, panelen en andere kleinere onderdelen.” HYBRIDE OPLOSSINGEN De esthetische eigenschappen wegen voor veel opdrachtgevers nog steeds zwaar. Bij kunststof kozijnen zijn volgens Arjen een zeer groot aantal kleuren en structuren leverbaar en zelfs een houtlook is mogelijk. “Het geheim zit in folies die fabrikanten op de kozijnen kunnen aanbrengen. Dat kan zelfs naadloos. Bij recycling is die folie weer te verwijderen.” Bij aluminium zijn ook alle RAL-kleuren mogelijk. Bij aluminium profielen gaat het om hoogwaardige lakken, eventueel met structuur, die via poedercoaten worden aangebracht. “Maar blank gepoedercoat of geanodiseerd aluminium zien we het meeste, omdat de uitstraling van aluminium erg wordt gewaardeerd. Bovendien kun je bij vliesgevels werken met aluminium afdekkappen, die je later eventueel kan vervangen, waardoor je een compleet andere uitstraling krijgt”, zegt Henk. Als we kijken naar de thermische prestaties, dan zijn zowel kunststof als aluminiumkozijnen zelfs toepasbaar in passiefhuizen. Om de isolatiewaarden te verhogen, maken beide Henk Zoontjens (links), Directeur VMRG en Arjen Veltman, Algemeen Directeur VKG Keurmerk: “Op het gebied van aantoonbare duurzaamheid is er voor de fabrikanten van kozijnen geen tijd meer te verliezen. Straks wordt een digitaal productenpaspoort volgens Europese regelgeving verplicht gesteld. Dat gaat fasegewijs, maar de kozijnen zijn wel als eerste aan de beurt!” Foto: Frank de Groot. Het VKG Recyclesysteem verwerkt nu ongeveer 90% van alle oude kunststof kozijnen. Het streven naar de toekomst is 100%. Foto: VKG Keurmerk.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=