PLATFORM VOOR HEEL BOUWEND NEDERLAND 28 Juiste wanddikte kiezen bij appartementenbouw De keuze voor de juiste wanddikte is een terugkerend en bepalend vraagstuk bij appartementenbouw, met name bij middelhoge en hoge gebouwen. Niet alleen de constructieve veiligheid speelt een rol, maar ook kosten, geluid, brandveiligheid en uitvoerbaarheid. In de praktijk ontstaat regelmatig de vraag of een oorspronkelijk in beton ontworpen constructie ook kan worden uitgevoerd in kalkzandsteen. Volgens Edwin van Alstede, bouwtechnisch adviseur van Calduran, is dat in veel gevallen mogelijk, mits er in de ontwerpfase aandacht is voor een aantal cruciale uitgangspunten. Betonwanden worden vaak als eerste bedacht vanwege hun constructieve eigenschappen en bekendheid bij ontwerpteams. Tegelijkertijd is kalkzandsteen prijstechnisch aantrekkelijker en goed verwerkbaar binnen het stapelbouwsysteem. “Aannemers zijn daarom vaak nieuwsgierig of een betonnen wandconstructie ook in kalkzandsteen kan worden uitgevoerd”, zegt van Alstede. “In de meeste gevallen kan dat prima, maar het vraagt wel om een bewuste afweging van wanddiktes, vloertypen en belastingen.” WINDBELASTING EN STABILITEIT Een van de belangrijkste aandachtspunten bij hoge appartementensgebouwen is de stabiliteit van het gebouw onder invloed van windbelasting. Nederland kent verschillende windgebieden, wat direct invloed heeft op de krachten die op een gebouw worden uitgeoefend. Stabiliteitswanden moeten deze horizontale krachten veilig kunnen opnemen zonder te gaan kantelen. Om kantelstabiliteit te waarborgen, is voldoende verticale druk in de wand noodzakelijk. Die verticale belasting wordt grotendeels geleverd door de vloeren. Volgens Van Alstede zijn massieve vloeren hiervoor het meest geschikt. “Breedplaatvloeren combineren een hoge massa – gunstig voor zowel stabiliteit als geluidsisolatie – met flexibiliteit in het ontwerp. Ook kan leidingwerk (afvoer/ ventilatie/elektra) makkelijk opgenomen worden. Dat maakt ze zeer geschikt voor appartementenbouw in combinatie met kalkzandsteen.” Belangrijk daarbij is de keuze van de vloeroverspanning. Door de overspanning zo te ontwerpen dat een groot deel van de belasting op de stabiliteitswanden terechtkomt, neemt de stabiliteit van het gebouw toe. Voor aannemers die werken met het stapelbouwsysteem is dit een voordeel: de wanden hoeven niet te worden gewapend en kunnen efficiënt en snel worden gestapeld. DRAGENDE WANDEN: DIKKER OF SLANKER? Vanuit kostenoverwegingen wordt vaak gevraagd of dragende kalkzandsteenwanden dunner kunnen worden uitgevoerd. Minder volume betekent immers minder materiaal en lagere kosten. In de praktijk blijken wanddiktes van 300 mm voor woningscheidende wanden en 214 mm voor niet-woningscheidende wanden de meest solide en economische basis te vormen. Als een gebouw al met een bepaalde wanddikte is ontworpen, zijn hoogbouwelementen een optie. Daarmee zijn wanddiktes van circa 250 mm (woningscheidend) en 175 mm (niet-woningscheidend) mogelijk. “Constructief zijn die elementen vooral nodig in de onderste bouwlagen”, licht Van Alstede toe. “In de bovenste verdiepingen kan vaak worden volstaan met reguliere wanddiktes, waarbij de druksterktekwaliteit van beneden naar boven wordt afgebouwd, bijvoorbeeld van CS44 naar CS12.” UNIFORMITEIT ALS VOORDEEL Een belangrijk voordeel van deze aanpak is uniformiteit. De wanddiktes en detaillering blijven over het hele gebouw gelijk, wat de uitvoering vereenvoudigt en faalkosten beperkt. Bouwmuren kunnen doorgaans in CS12 worden uitgevoerd. Pas bij gebouwen hoger dan acht bouwlagen is het soms nodig om enkele lagen in een hogere kwaliteit, zoals CS20, uit te voeren. Wie kiest voor slankere hoogbouwwanden moet rekening houden met aanvullende eisen. Zo moet een 250 mm hoogbouwwand over de volledige hoogte van het gebouw worden toegepast om aan de geluidsisolatie-eisen te voldoen. Hetzelfde geldt voor 175 mm in plaats van 214 mm. Bovendien geldt dat dragende gevels bij complexen hoger dan circa zes bouwlagen minimaal 214 mm dik moeten zijn; dunnere dragende gevelwanden zijn dan constructief vaak onvoldoende. NIET-DRAGENDE WANDEN EN GEVELS Bij niet-dragende gevels met een kalkzandsteen binnenblad en een steenachtig buitenblad mag de windbelasting worden verdeeld over beide bladen. Het binnenblad wordt aan de bovenzijde en ter plaatse van dwarswanden flexibel gekoppeld met veerankers. Dit zorgt ervoor dat vervormingen kunnen worden opgevangen zonder schade. De minimale wanddikte van het binnenblad is afhankelijk van het windgebied, de gebouwhoogte en de detaillering. In windgebied 3 kan doorgaans nog wel 120 mm worden toegepast voor het binnenblad met een 100mm buitenblad, terwijl in de overige windgebieden 150 mm gangbaar is. Ook de penantbreedte en de grootte van raam- en deuropeningen spelen hierbij een belangrijke rol. GELUID EN BRANDVEILIGHEID Naast constructieve veiligheid zijn comfort en veiligheid voor bewoners doorslaggevend. Geluidsisolatie is daarbij een belangrijk thema. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt eisen aan geluid van buiten, installaties en geluidsoverdracht tussen woningen. Door hun hoge massa presteren kalkzandsteenwanden van nature goed op dit vlak. Dikkere wanden vergroten bovendien de ontwerpmarges en het wooncomfort. Ook op het gebied van brandveiligheid biedt kalkzandsteen duidelijke voordelen. Het materiaal is onbrandbaar (Eurobrandklasse A1) en draagt niet bij aan brandontwikkeling of rookvorming. Afhankelijk van wanddikte en detaillering zijn brandwerendheden van 60, 90 of zelfs 120 minuten haalbaar zonder extra brandwerende bekledingen. Zeker in hoogbouw, waar vluchttijden langer zijn en compartimentering cruciaal is, levert dit extra veiligheid en ontwerpvrijheid op. AFWEGING IN DE ONTWERPFASE De optimale wanddikte is altijd projectspecifiek en vraagt om een integrale afweging tussen constructie, comfort, kosten en regelgeving. In de praktijk blijken wanddiktes van 300 mm en 214 mm voor dragende wanden vaak de meest efficiënte en economische keuze. Door hier vroeg in het ontwerp rekening mee te houden, kunnen ontwerpers en aannemers sturen op kwaliteit, uitvoerbaarheid en duurzaamheid. Kalkzandsteenconstructies hebben bovendien een lange levensduur en behouden hun prestaties gedurende de hele gebruiksperiode van het gebouw. Dat vertaalt zich in een gunstige milieuprestatie (MPG) en maakt kalkzandsteen tot een toekomstbestendige keuze voor de appartementenbouw. Meer informatie: www.calduran.nl Cruquiushaven in aanbouw. Calduboproject Brands in Assen. Project appartementen.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=