9 NUMMER 2 - APRIL 2026 ACTUEEL Den Haag update Nieuws vanaf het Binnenhof CONSTRUCTIEVE VEILIGHEID Om bouwwerken in de toekomst zo veilig mogelijk te realiseren, is een wettelijk kader nodig. De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening ziet helaas geen aanleiding om hier nu mee aan de slag te gaan. Een gemiste kans, want alleen met een wettelijk kader ontstaat een gelijk speelveld waarmee bevorderd wordt dat bouwwerken in de toekomst zo veilig mogelijk worden gerealiseerd. Deze conclusie trekt de Onderzoeksraad voor Veiligheid in de opvolgingsnotitie bij het rapport Instorting hellingbanen parkeergarage Nieuwegein. In de opvolgingsnotitie beoordeelt de Onderzoeksraad in hoeverre de partijen opvolging hebben gegeven aan de aanbevelingen die zij in het onderzoeksrapport hebben gekregen. De Onderzoeksraad biedt de minister aan om over de opvolging van de aanbevelingen in gesprek te gaan. In het onderzoeksrapport heeft de Onderzoeksraad aangegeven dat een wettelijk kader noodzakelijk is om de constructieve veiligheid van bouwwerken in ontwerpfase, uitvoeringsfase en gebruiksfase te borgen. De minister wijst hiervoor naar de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) als toezichtstelsel. De minister wil het evaluatiemoment in 2027 afwachten om de wet eventueel uit te breiden naar andere gebouwtypes (zoals parkeergarages). Volgens de minister wordt daarmee de aanbeveling opgevolgd. In de tussentijd heeft zij vertrouwen in het toezichtstelsel voor de gebouwtypes die buiten de Wkb vallen. HET VOORVAL IN HET KORT In de avond van zondag 26 mei 2024 bezweek de bovenste hellingbaan van de parkeergarage naast het ziekenhuis in Nieuwegein. Hierdoor stortten alle onderliggende hellingbanen ook naar beneden. Op dat moment waren er geen personen aanwezig op de hellingbanen en zijn er geen slachtoffers gevallen, terwijl de garage dagelijks intensief gebruikt werd. De instorting en de nasleep daarvan veroorzaakten veel materiële schade en overlast voor bezoekers van het ziekenhuis en omwonenden. De Onderzoekraad onderzocht het voorval en publiceerde op 17 juni 2025 het onderzoeksrapport met bevindingen en aanbevelingen. BOUWSECTOR NIET ENERGIE-INTENSIEF, BOUWMATERIALEN PRODUCENTEN WEL De huidige hoge energieprijzen vormen een last voor veel sectoren. Hieronder de sector voor bouwmaterialen (zoals beton, cement en bakstenen), die sterk afhankelijk is van gas de productie. De bouwsector zelf is niet zo energie-intensief. Toch kan de bouw er ook hinder van gaan ondervinden als de energieprijzen langdurig hoog blijven. Toeleveranciers van bouwmaterialen kunnen dan hun verkoopprijzen gaan verhogen om hun gestegen inkoopkosten door te berekenen. Dit kan druk zetten op de winstmarges, hoewel de winstmarges van aannemers de afgelopen jaren zijn verbeterd. Bouwbedrijven hebben toch vaak nog relatief lage winstmarges en zijn dus kwetsbaar als toeleveranciers van energie-intensieve bouwmaterialen hun prijzen gaan verhogen. Om zich hiertegen te beschermen kunnen aannemers verschillende strategieën volgen. Zo kunnen zij het energieverbruik verlagen door bijvoorbeeld elektrisch materieel, al vergt dit tijd en investeringen. Bouwbedrijven gebruiken ook vaak Indexatieclausules om hogere inkoopkosten door te kunnen berekenen. Ook kunnen bedrijven energie‑intensieve inputs direct inkopen en prijzen vastleggen bij het sluiten van een contract, al schuift dit risico deels door naar leveranciers. Tot slot is afdekking via termijnmarkten mogelijk, maar dit vraagt financiële expertise, kan vaak alleen voor BOUWMONITOR B&U hele grote volumes en actief risicomanagement is benodigd. Maurice van Sante ING Research maurice.van.sante@ing.com Frank de Groot Hoofdredacteur BouwTotaal frank@handelsuitgaven.nl Veilig hijsen: meer aandacht voor projectspecifieke risico’s De Onderzoeksraad voor Veiligheid beveelt bouwpartijen aan elkaar meer vragen te stellen over projectspecifieke risico’s. Zo kunnen ze voorkomen dat belangrijke aspecten in de bouwvoorbereiding niet of onvoldoende behandeld worden, mede omdat ze te veel leunen op onderling vertrouwen. Tot deze overkoepelende aanbeveling komt de Onderzoeksraad voor Veiligheid na onderzoek naar het hijsongeval in Lochem bij de bouw van de Netterhorsterbrug over het Twentekanaal. Op 21 februari 2024 viel een deel van de brugboog tijdens het hijsen uit de kranen. Het boogbeen verwoestte in zijn val het platform van de montagetoren waarop vier werknemers stonden; twee overleden en twee raakten gewond. ‘Hoofdaannemers moeten er in overleg met onderaannemers voor zorgen dat hun projectteams de projectspecifieke risico’s inventariseren voordat zij aan de slag gaan’, is ook te lezen in de aanbeveling van de Onderzoeksraad. Erica Bakkum, raadslid: “Uit ons onderzoek blijkt dat er op het gebied van risicobeheersing winst te behalen valt in de fase waarin bouwpartijen hun hijs- en montagewerkzaamheden voorbereiden. Denk daarbij aan het risico dat een last instabiel wordt en aan de risico’s die ontstaan wanneer personen nabij een hijslast werken. We zien dat de partijen in Lochem elkaar vertrouwden, mede op basis van eerdere projecten. Maar de onderlinge controle op de risico’s ontbrak.” AANBEVELINGEN De Onderzoeksraad doet in het onderzoeksrapport een aantal aanbevelingen. Hijsbedrijven moeten in de voorbereiding op hijswerkzaamheden zorgen voor hijsconfiguraties met voldoende stabiliteitsmarge. Staalbouwers moeten onderzoeken of zij hijs- en montagewerkzaamheden kunnen uitvoeren zonder dat er mensen nabij de hijslast zijn. Een alternatief is dat zij onderzoeken hoe ze de werkzaamheden zo kunnen inrichten dat de risico’s verkleind worden. Het zou bouwpartijen helpen als de brancherichtlijn voor hijsen met mobiele kranen op deze vlakken wordt uitgebreid. LEREN VAN LESSEN De aanbevelingen van de Onderzoeksraad richten zich met nadruk op het leren van lessen. Zo willen we bijdragen aan het vergroten van de veiligheid in Nederland. De Onderzoeksraad geeft geen antwoorden op vragen rond schuld of aansprakelijkheid. Onze onderzoeksresultaten mogen ook niet gebruikt worden in juridische procedures. De brugbogen liggen in Lochem klaar om gehesen te worden. Foto: Provincie Gelderland. De situatie nadat een deel van de brugboog tijdens het hijsen uit de kranen is gevallen. Foto vanuit kantoorpand Olbecon.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=