5 NUMMER 2 - APRIL 2026 ACTUEEL In de politiek zijn we dol op stoere taal. Het is dan ook niet verrassend dat de nieuwste reddingsboei voor de woningmarkt de afkorting STOER heeft meegekregen: Schrappen Tegenstrijdige en Overbodige Eisen en Regelgeving. Het klinkt alsof er een politieke sloophamer door het oerwoud van de Omgevingswet gaat. En laten we eerlijk zijn: die sloophamer is meer dan welkom. Wie tegenwoordig een woningbouwproject van de grond wil tillen, moet een halve bibliotheek aan regelgeving op de achterbank meeslepen. Toch bekruipt me bij elk nieuw programma een ongemakkelijk gevoel. Want hoe hard je ook slaat met die sloophamer, de praktijk is weerbarstiger. In de bouw kampen we met een dieperliggend probleem dat zich niet zomaar laat wegschuren. Ik noem het de vier V’s: Voorspelbaarheid, Vereenvoudiging, Vertrouwen en Verwachting. Laten we beginnen bij Voorspelbaarheid. In de bouw rekenen we in decennia. Een project van de eerste schets tot de uiteindelijke sleuteloverdracht duurt in dit land al snel tien jaar. De politiek daarentegen rekent in termijnen van vier jaar. We hebben een overheid nodig die niet telkens de spelregels verandert tijdens de wedstrijd. Of het nu gaat om stikstofnormen of technische eisen: stop met het jojo-beleid. Rust in de tent geeft de sector de stabiliteit die nodig is om te investeren. Een visie moet langer meegaan dan een coalitieakkoord. Dan de Vereenvoudiging. STOER is een begin, maar het is dweilen met de kraan open als we de ‘incidentpolitiek’ niet aanpakken. Zodra er ergens iets misgaat – een balkon dat verzakt of een isolatiemateriaal dat tegenvalt – schiet de reflex in de kramp. “Dit mag nooit meer gebeuren”, roepen we in koor, waarna er onmiddellijk een nieuwe laag regels wordt uitgestort. Deze risico-regelreflex creëert een verstikkende schijnveiligheid. We regelen de sector letterlijk de vernieling in omdat we elk risico willen dichtvinken. Daarvoor is de derde V cruciaal: Vertrouwen. Vertrouwen betekent volgens mij ook accepteren dat er weleens iets fout mag gaan. Dat klinkt eng, maar het is de enige weg uit de juridische loopgraven. Als we elke fout beantwoorden met een nieuw wetboek, bouwen we straks alleen nog maar dikke dossiers in plaats van betaalbare huizen. We moeten terug naar een basisvertrouwen in het vakmanschap van de bouwer, in plaats van alles te willen controleren met een leger aan inspecteurs. De laatste V is misschien wel de lastigste: Verwachting. We hebben de maatschappij wijsgemaakt dat iedereen over alles een vetorecht heeft. Natuurlijk moeten buren meepraten, maar participatie is inmiddels verworden tot een eindeloze vertragingstactiek. De buurtWhatsApp stroomt al over van de bezwaren voordat de eerste bouwtekening definitief is. We moeten de verwachtingen managen: participatie is meedenken aan de voorkant, maar het betekent niet dat je de voortgang van een heel land kunt gijzelen omdat je uitzicht verandert. Stop met de illusie dat we de wereld zonder risico kunnen dichtregelen. Heb het lef om die stoere sloophamer te gebruiken. Maar heb vooral de ruggengraat om niet in de kramp te schieten bij het eerste het beste incident. Bouwen is voor mij vooruitkijken met een rechte rug. Dat gaat een stuk makkelijker als je niet constant over je eigen regelgeving struikelt. Arap-John Tigchelaar, wethouder gemeente Ermelo De vier V’s van een bouwplaats BOUWVISIE ARAP-JOHN TIGCHELAAR Innovatieve energievoorziening bij vol stroomnet Bouwbedrijf Heijmans introduceert een innovatieve energievoorziening bij gebiedsontwikkeling IJsseloevers in IJsselstein. Deze integrale energievoorziening is in samenwerking met regionale netbeheerder Stedin en de provincie Utrecht tot stand gekomen. De voorziening zorgt ervoor dat deze gebiedsontwikkeling mogelijk is ondanks beperkingen vanwege netcongestie. Het is de eerste keer dat op deze schaal – voor 560 woningen – zo’n gecombineerde energievoorziening wordt toegepast. Het gaat om een collectief warmtesysteem en het opladen van elektrische auto’s. Dit kom samen op één centraal punt in een energie- en parkeerhub en achter één netaansluiting. Heijmans, Stedin en provincie Utrecht hebben het afgelopen jaar samengewerkt aan deze oplossing. Dankzij deze pilot blijft gebiedsontwikkeling in IJsselstein mogelijk en kunnen in IJsselstein de nieuwe woningen en de laadpalen worden aangesloten op het net. Iets wat anders niet mogelijk was geweest. Gedeputeerde Rob van Muilekom van de provincie Utrecht: “Wij zijn heel blij met deze publiek-private samenwerking met Heijmans en Stedin. Door onze kennis te bundelen kunnen we er samen voor zorgen dat er netbewust gebouwd kan worden. Hoewel het nog geen wettelijke verplichting is, laat Heijmans met dit project zien dat het mogelijk is om te blijven bouwen én ons energiesysteem toekomstbestendig te maken.” ENERGIE-PARKEERHUB Centraal in de duurzame energievoorziening staan twee zogeheten ‘energie-parkeerhubs’. In en rondom die gebouwen worden lokale energieopwekking, buffering en een collectieve warmtevoorziening gecombineerd. Onder de parkeerhub wordt een warmtebuffer gerealiseerd. Daarnaast komen er batterijen die de lokaal opgewekte zonnestroom tijdelijk kunnen opslaan. Door deze onderdelen slim te sturen, kan de spits op het elektriciteitsnet worden vermeden. Hiermee wordt de piekbelasting op het net sterk verminderd. Deze aanpak past binnen de landelijke ontwikkelingen rond netbewuste nieuwbouw, maar is nog niet netneutraal. “Netbewuste nieuwbouw is een belangrijke schakel om het volle stroomnet in de regio Utrecht aan te pakken én om de woonopgave in Nederland mogelijk te blijven maken. Met dit soort innovatieve concepten uit de markt kunnen we meer woningen blijven realiseren tegen een beperkte belasting van het net”, zegt Warmold ten Zijthoff, regiodirecteur provincie Utrecht bij Stedin. Met de recente berichtgeving over een mogelijke aansluitstop in Utrecht is in de toekomst, ondanks verschillende maatregelen, nog meer netonafhankelijkheid nodig. Stedin en Heijmans hebben de ambitie deze aanpak verder door te ontwikkelen en ook in andere gebieden in Nederland toe te passen. NETBEWUSTE STURING De grootste huishoudelijke verbruikers zijn de warmtevoorziening en het opladen van elektrische auto’s. Door die centraal te organiseren in een energie- en parkeerhub die op hemelsbreed honderd meter van de woningen staat, is meer netbewuste sturing mogelijk: als er veel warmte wordt opgewekt, moet het laden worden beperkt en andersom. Op spitsmomenten maken bewoners eerst aanspraak op de capaciteit van de warmtebuffer en batterij. Dit is zo’n één derde van de tijd. Door het integrale systeem wordt geborgd dat de onderdelen nooit tegelijkertijd het net belasten tijdens de piekmomenten. Heijmans zorgt hierbij voor de aansturing zodat het systeem binnen de gestelde stroomverbruik limieten blijft. Toekomstige bewoners zullen hier geen last van ervaren. De woningen zelf krijgen namelijk gewoon een reguliere aansluiting, zodat er stroom is om bijvoorbeeld te wassen en koken. Illustratie van de werking van de energievoorziening.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=