PLATFORM VOOR HEEL BOUWEND NEDERLAND 26 Biobased bouwen kansrijk bij juiste toepassing en ketenaanpak Toepassing van biobased inblaasstro als na-isolatie. Foto: ThermoStro / Building Balance. De Nationale Aanpak Biobased Bouwen beschrijft de doelen, activiteiten en organisatie die nodig zijn om de markt voor biogrondstoffen in de bouw snel op te schalen. Building Balance is daarbij de uitvoeringsorganisatie. “Er liggen grote kansen voor biobased bouwen. Maar dan moeten we de plaatselijke verbouw, winning en industriële verwerking van vezelgewassen stimuleren en de vraag vergroten. Daarnaast vragen biobased bouwmaterialen een goede detaillering en uitvoering”, zegt Sander Rutten van Building Balance. TEKST: ING. FRANK DE GROOT Op 8 november 2023 publiceerde de Rijksoverheid de Nationale Aanpak Biobased Bouwen, met als ondertekenaars de toenmalige ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Infrastructuur en Waterstaat, Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Klimaat en Energie en Economische Zaken en Klimaat. ‘De teelt, verwerking en toepassing van biogrondstoffen kan bijdragen aan noodzakelijke transities op tal van terreinen. Zo helpt biobased bouwen niet alleen bij de verduurzaming van de landbouw, industrie en de gebouwde omgeving, maar kan het ook een positieve impact hebben op de circulaire doelen, natuurontwikkeling en ruimtelijke kwaliteit’, aldus de ondertekenaars. Maar wat we ook lezen: ‘Hiervoor moet echter in zeer korte tijd een markt voor biogrondstoffen ontstaan; een markt die momenteel nog nauwelijks bestaat. Op dit moment ontwikkelen partijen in het land weliswaar goede initiatieven, maar nog niet op de benodigde schaal om een zelfstandige biobased (land)bouweconomie te realiseren.’ Anders gezegd: er worden in Nederland nog nauwelijks vezelgewassen verbouwt, zoals vlas, vezelhennep, olifantsgras of stro. “Je moet simpel gezegd de boer perspectief bieden. Er moet een nieuw verdienmodel komen. Bijvoorbeeld olifantsgras verbouwen, in plaats van koeien. Dan moet er industrie zijn die de vezels verwerkt tot isolatiemateriaal en dan moet er ook vraag zijn uit de markt om het daadwerkelijk toe te passen”, zegt Sander Rutten, Projectmanager onderzoek en certificering bij Building Balance. Wat zijn de valkuilen bij toepassing van biobased bouwmaterialen en waar liggen kansen? BEREN OP DE WEG “Er zijn veel misverstanden over biobased materialen en veel mensen zien beren op de weg. We zijn daarom een campagne gestart, met de titel: ‘Beren op de weg’. Daarin gaan we in op certificering van biobased materialen, de levensduur, brandveiligheid, voorkomen van ongedierte, voldoen aan isolatie-eisen en voorkomen van vocht en schimmel.” Om maar met de certificering te beginnen: “Er wordt steeds meer aantoonbare kwaliteit verwacht, ook in het kader van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Gelukkig zijn de meeste biobased materialen gecertificeerd en kun je er dus prima mee bouwen!”, zegt Sander. Maar hoe zit het dan met de CE-markering van een product als er nog geen geharmoniseerde norm voor bestaat? “Dan kun je onder de vlag van de European Organisation for Technical Assessment (EOTA) bij een Technische Beoordelingsinstantie (TAB) een ETA aanvragen die gebaseerd is op een Europees Beoordelingsdocument (EAD). Met een ETA kan een fabrikant de prestaties van zijn product aantonen en het product voorzien van een CE-markering, bijvoorbeeld hennepwol. Deze weg is relatief duur en traag, daarom hebben we met de certificerende instelling SKH de KOMO Beoordelingsrichtlijn 1362 ontwikkeld voor biobased isolatie. Stro is inmiddels gecertificeerd volgens deze BRL.” Daarnaast zijn er nog de milieuverklaringen in de Nationale Milieudatabase (NMD). Volgens het Dashboard Nationale Aanpak Biosbased Bouwen waren er in maart 2025 92 Categorie 1 NMD kaarten van biobased producten. Inmiddels zullen dat er dus meer zijn. “En in de databank van Bureau Controle Registratie Gelijkwaardigheid (BCRG) zijn de energieprestaties te vinden van veel biobased producten. Building Balance heeft tot slot een isolatiematerialenoverzicht met alle prestatie-eisen. Deze is te vinden in het Nationaal Kenniscentrum Biobased Bouwen (NKBB.org).” BIOBASED VERGAAT? Dan is er nog de gedachte dat biobased isolatiemateriaal vergaat of composteert in bijvoorbeeld de spouw. “TNO en Wageningen University & Research (WUR) hebben in opdracht van ons onderzoek gedaan naar Biobased inblaasisolatie dak bij renovatieproject in Vlaardingen. Foto: Building Balance. Verwerking strobalen tot inblaasstro. Foto: ThermoStro / Building Balance.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=