9 NUMMER 12 - DECEMBER 2025 ACTUEEL We staan weer aan het begin van die bijzondere tijd van het jaar. Die periode waarin iedereen zegt uit te kijken naar rust, warmte en samenzijn. Maar waarin we ondertussen collectief een soort projectplanning hanteren die zelfs de meest doorgewinterde bouwondernemer zou doen fronsen. Want niets is zó stressvol als een feestdag die ‘gezellig’ móét zijn. Kerst: de deadline der deadlines. Het is toch eigenlijk fascinerend hoe we onszelf jaarlijks gek maken. Cadeaus kopen; het liefst persoonlijk, doordacht, duurzaam, origineel en uiteraard verpakt in papier dat door een of andere hippe influencer is goedgekeurd. Maaltijden plannen; vier gangen, of was het vijf? De oven op tijd voorverwarmen, rekening houden met gluten, lactose, vegetarisch, veganistisch en vooral: geen gedoe. Het huis versieren, maar niet kitscherig natuurlijk. Warm, stijlvol. Sfeervol, maar zonder dat het lijkt alsof er een vrachtwagen vol lichtslangen is ontploft. En dan nog het sociale deel. Want we gaan gezellig samen zijn. Natuurlijk. Met mensen die je graag ziet, maar net zo makkelijk met mensen die je normaal gedurende het jaar prima kunt vermijden. December is de maand waarin we vrijwillig afspraken accepteren waar we in juni nog hard voor zouden weglopen. Maar ja, het is kerst. Dus we doen het. MINI-SABBATICAL Maar waar ik écht op wil inzoomen is een traditie die vooral in organisaties een hoofdrol speelt: ‘voor of na de kerst’. Die gevleugelde woorden die in de periode oktober–december meer vallen dan ‘goedemorgen’. Het lijkt wel alsof heel bestuurlijk Nederland zich conformeert aan één groot project met een fictieve, maar levensbepalende opleverdatum: 25 december. Net zoiets als ‘voor of na de bouwvak’, maar dan met glühwein in plaats van veiligheidsschoenen. In de gemeentelijke organisatie begint het al vroeg. Rond Sinterklaas hoor je ineens overal: “Doen we dit nog even voor de kerst?” Projecten, dossiers, rapportages; alles móét af. Alsof de wereld in januari niet meer bestaat. En terwijl we met z’n allen versnellen, zie je tegelijkertijd een ander fenomeen: de grote decemberbeweging richting de vrije dagen. Collega’s die na de laatste raadsvergadering – in ons geval 17 december – even een frisse neus halen en dan op 5 januari weer terug zijn. Negen werkdagen. Maar gevoelsmatig toch een soort mini-sabbatical. En als je de kerstborrel meerekent, ligt het gemeentelijke apparaat in mijn beleving bijna drie weken op zijn kant. EINDEJAARSDEADLINE En laat ik helder zijn: ik beticht niemand van luiheid. Integendeel. Er zijn collega’s die zich het leplazerus werken om dossiers vóór de kerst af te ronden. Die hollen, rennen, trekken, duwen, kortom: alles doen om te zorgen dat een project niet blijft liggen op de gemeentelijke bouwplaats. Die verdienen alle rust die daarna komt. Echt. Maar toch bekruipt mij steeds vaker een gevoel: maken we elkaar niet collectief gek? Zijn we niet stiekem al te ver doorgeslagen in onze zelf gecreëerde eindejaarsdeadline? Het lijkt soms alsof de kerstperiode een onwrikbare, universele afrondingsweek is geworden. Hierin mag niets meer blijven liggen en iedereen wordt geacht zowel professioneel te pieken als privé de perfecte feestdagen neer te zetten. Misschien is het tijd om dat hardop uit te spreken. Om onszelf even in de spiegel aan te kijken, tussen de knipperende kerstverlichting door. Want er is een grens aan wat je kunt afdwingen, organiseren en ‘gezellig maken’. Soms moet je gewoon accepteren dat het oké is als iets niet af is. Of als er minder perfect gekookt wordt. Of als januari óók een maand is. Dus wens ik u vooral dit jaar: ontspannen feestdagen. Écht ontspannen. Zonder projectplanning. Zonder stress. En misschien zelfs zonder het zinnetje ‘voor de kerst’. Arap-John Tigchelaar, wethouder gemeente Ermelo Kerststress BOUWVISIE ARAP-JOHN TIGCHELAAR Nederlanders vaker vast in lift door stroomstoring Druk bij een liftstoring op de alarmknop, blijf rustig en probeer nooit jezelf te bevrijden. Foto: KONE. Met het toenemend aantal stroomstoringen groeit de kans dat mensen vast komen te zitten in een lift. Hoewel het belangrijkste advies dan is om jezelf niet te bevrijden, zou een op de drie Nederlanders dat toch doen, zo blijkt uit onderzoek. Alle reden voor Liftinstituut om iedereen tijdens de internationale Safety Awareness Week (10 t/m 16 november) op te roepen om te wachten op hulp. “Het is niet de eerste keer dat mensen bij hun ontsnapping in de liftschacht vallen.” Uit recent onderzoek dat de keuringsorganisatie voor liften liet uitvoeren, blijkt dat bijna een derde van de Nederlanders op dit moment al eens heeft vastgezeten in de lift. In 2015 was dat nog slechts een kwart. Liftinstituut-directeur John van Vliet: “Dat liftopsluiting een actueel thema is, blijkt ook uit onderzoek van de NOS en de regionale omroepen. Vorig jaar moest de brandweer maar liefst 6.000 keer in actie komen om mensen te bevrijden. Dat is slechts het topje van de ijsberg, want de brandweer komt alleen in noodsituaties of als de monteur te lang op zich laat wachten.” Van Vliet verwacht dat het aantal liftopsluitingen de komende jaren verder stijgt door storingen in het elektriciteitsnet: “Volgens cijfers van Netbeheer Nederland waren er vorig jaar 27.341 stroomstoringen, tegenover gemiddeld 23.426 tussen 2019 en 2023. Dat is een stijging van bijna 17 procent. Zet die lijn zich voort, dan zal het nog vaker gebeuren dat mensen vastzitten in de lift. En dan heb ik het nog niet gehad over de overheid die waarschuwt voor een black-out met een stroomstoring tot 72 uur.” NIET IN PANIEK RAKEN Met de nieuwe veiligheidscampagne ‘Vast in de lift’ vestigt Liftinstituut de aandacht op het veilig handelen bij een liftopsluiting. “We snappen dat mensen bang zijn als ze vastzitten, maar de enige juiste reactie is: druk op de alarmknop, blijf rustig en probeer nooit jezelf te bevrijden. In een stilstaande lift kan de zuurstof namelijk nooit opraken. Ook zorgt een slim beveiligingssysteem ervoor dat de lift nooit naar beneden kan vallen. De meeste liften zijn zelfs voorzien van een spreek-luisterverbinding waarmee je in verbinding blijft met de meldkamer.” Van Vliet benadrukt dat “zelf de deuren openen en je naar buiten wurmen absoluut geen goed idee is. Mensen lopen dan het gevaar om in de liftschacht te vallen. Daarbij zijn eerder al doden en zwaargewonden gevallen. Ik vind het dan ook alarmerend dat ons onderzoek een toename laat zien van het aantal Nederlanders dat dit toch zou proberen. Nog zorgwekkender is dat het aantal mensen dat iemand anders zou bevrijden, is gestegen van 31 procent in 2021 naar 52 procent dit jaar. Dat moet je toch echt aan geschoolde professionals overlaten.”
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=